Yüzeylere temaslardan sonra elinizi, ağız ve burna götürmeyin. Ellerinizi sık sık yıkayın. Aşı için doktorunuzun önerilerini mutlaka uygulayın.

Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Füsun Zeynep Akçam, domuz gribinden, normal bir grip enfeksiyonunda uygulanan yüzeylere temaslardan sonra ellerin yıkanması gibi önlemlerle korunmanın mümkün olduğunu bildirdi.

Doç. Dr. Akçam, dünyada toplum sağlığını tehdit eden domuz gribine karşı herkesin önlem alması gerektiğini söyledi. Bireylerin, hijyenik koşullara dikkat etmeleri halinde hastalıktan korunabileceğine vurgu yapan Doç. Dr. Akçam, hastalığın yaşamsal risk oluşturacağı grupların, doktor kontrolünde mutlaka aşı yaptırması gerektiğini bildirdi. Doç. Dr. Akçam, ”Yüzeylere temaslardan sonra elinizi, ağız ve burna götürmeyin. Ellerinizi sık sık yıkayın. Aşı için doktorunuzun önerilerini mutlaka uygulayın” dedi.

Her yıl yaklaşık 500 milyon kişinin gribe yakalandığını, domuz gribinin de mevsimsel griple aynı şekilde yayıldığının düşünüldüğünü belirten Doç. Dr. Akçam, şöyle konuştu:

BULAŞMAYI ÖNLEMEK İÇİN
”Domuz gribinin belirtileri, insanlarda görülen grip belirtilerine benzer. Ateş, öksürük, boğaz ağrısı, yaygın vücut ağrısı, baş ağrısı, üşüme-titreme, yorgunluk gibi belirtileri içerir. Bazı vakalarda kusma ve ishal de görülebilir. Grip virüsleri insandan insana, özellikle öksürük ve hapşırma yoluyla bulaşmaktadır.

Grip virüsü bulaşan bir yere dokunulduktan sonra, eller ağız ya da buruna götürüldüğünde de hastalık bulaşabilir. Hasta kişiler, belirtilerin başlamasından bir gün öncesi ve 7 gün sonrasına kadar bulaştırıcıdırlar. Öksürük ve hapşırma yoluyla hasta kişinin tükürük zerrecikleri havaya yayılarak sandalye, masa gibi yüzeylere bulaşabilir. Kişi virüsün bulaştığı bir yere dokunduktan sonra ellerini ağzına, gözlerine veya burnuna sürerse virüs bulaşabilir. Bu yüzeylerde virüsün ne kadar süreyle canlı kalabileceğini etkileyen ısı, nem oranı, yüzey niteliği gibi pek çok faktör söz konusudur. Hasta kişinin temasının olduğu bu yüzeylere dokunulmamalı, herhangi bir sebeple dokunulduysa eller, yüze götürülmeden önce yıkanmalıdır.”

Grip virüsünün yayılmasını önlemek için, yüzeylerin (masalar, kapı kolları, banyo yüzeyleri, mutfak tezgahı, oyuncaklar vb) günlük temizlikte kullanılan deterjanlarla temizlenmesinin yeterli olduğunu savunan Doç. Dr. Akçam, günlük kullanılan temizlik maddeleri dışında klor, hidrojen peroksit, iyotlu antiseptikler ve alkol gibi bazı kimyasal maddelerin de etkili olduğunu kaydetti.

Hastalara ait çarşaf, çamaşır, havlu gibi eşyanın ayrı yıkanmasına gerek olmadığını söyleyen Doç. Dr. Zeynep Akçam, bu eşyaların yıkanmadan başkası tarafından kullanılmaması gerektiğini bildirdi. Doç. Dr. Akçam, hastanın çarşafları, çamaşırları değiştirildikten sonra ellerin mutlaka sabunlu suyla yıkanması gerektiğini belirterek, uyarılarını şöyle sürdürdü:

YILLIK AŞI İÇİN DOKTORUNUZUN ÖNERİSİNİ ALIN
”Öksürme ve hapşırma sırasında ağzınızı ve burnunuzu bir mendil ile kapatın. Tek kullanımlık mendil tercih edin ve mendilinizi kullandıktan sonra çöp sepetine atın. Öksürdükten ve hapşırdıktan sonra ellerinizi bol sabun ve suyla yıkayın. Alkol içeren el yıkama antiseptikleri de etkilidir. Kirli ellerinizle gözlerinize, burnunuza ve ağzınıza dokunmayın. Grip belirtilerin başlamasından 7 gün sonrasına ya da belirtilerinizin tamamen geçmesinden bir gün sonrasına kadar evde istirahat edin. Hastalığın bulaşmaması için çevrenizdeki kişilerden uzak durun. Kalabalık ortama gireceğiniz zaman basit cerrahi maske takın. Bulunduğunuz mekanı sık sık havalandırın. Toz dağılımına neden olacak kuru temizlik işlemlerinden kaçının. Çocuklarınıza mendil kullanma alışkanlığı kazandırın. Yıllık grip aşısı için doktorunuzun önerilerini alın.”

Doç. Dr. Füsun Zeynep Akçam, hastalığın yaşamsal risk oluşturduğu kişilerin, 65 yaşından büyükler, kronik hastalığı olanlar, kalp damar sistemi hastalıkları, akciğer hastalıkları, böbrek hastalıkları, diyabetliler, bağışıklık sistemi baskılanmış kişiler, kanser hastaları, immunsüpresif ilaç kullananlar, steroid kullananlar, huzurevi, bakımevi vb. ortamlarda yaşayanların mutlaka aşı olması gerektiğini kaydetti.

Domuz gribine karşı Japon usulü selam

Domuz gribine karşı kişisel önlem olarak Japonlarda olduğu gibi tokalaşma ve kucaklaşma yapılmaması önerildi.

Samsun İl Sağlık Müdürü Mustafa Kasapoğlu, domuz gribinin, mevsimsel gribe göre ”öldürme oranının” düşük olmasına rağmen çok yüksek hızla yayıldığını, bu açıdan risk oluşturduğunu ifade etti.

Kasapoğlu, genel olarak gribin kişiden kişiye bulaşmasında tokalaşma ve kucaklaşmanın önemli rol oynadığına işaret ederek, domuz gribine karşı kişisel önlem olarak Japonlarda olduğu gibi tokalaşma ve kucaklaşma yapılmamasını önerdi.

KORUNMANIN İLK KURALI KİŞİSEL TEDBİR
Gribin bir üst solunum yolu enfeksiyonu olduğunu, hapşırma ve aksırma ile etrafa yayılan damlacıklarla bulaştığını anlatan Kasapoğlu, kişilerin tokalaşma, öpüşme, kucaklaşma ile bu hastalığı birbirlerine bulaştırdıklarını belirtti. Gripte kişisel tedbirlerin çok önemli olduğunun altını çizen Kasapoğlu, şunları söyledi:

”Kişiler el hijyenine çok önem vermeli, çok sık tekrarlamalı. Ellerimizi özellikle sıvı sabunla yıkamalıyız. Hapşırıkta, aksırıkta tek kullanımlık mendiller kullanmalıyız ya da ağzımızı kolumuzla kapatmalıyız. Kişisel eşyalarımızı; havlu, çatal, tabak, çarşaf gibi, başkaları ile paylaşmamalıyız.

Japonlarda özellikle selamlama dediğimiz seremonide kesinlikle tokalaşma ve kucaklaşma yok. Tokalaşma ve öpüşme gripte bulaşıcılığın hızlı seyretmesine yol açan iki hareket. Biz mevsimsel gribin ve domuz gribinin de artabileceğini ya da ülkemizde olabileceğini düşünürsek bu iki hareketi, tokalaşma ve kucaklaşmayı bugünlerde yapmasak daha iyi olur diyebilirim.”

NEZLE VE GRİP BİRBİRİNDEN AYRILMALI
Domuz gribi olduğu kaygısıyla, basit soğuk algınlığı olan hastaların bile polikliniklere akın edip etmeyeceği olasılığını da değerlendiren Kasapoğlu, bununla ilgili Samsun’da gerekli tedbirleri aldıklarını söyledi.

Olası bir salgına karşı hazırlıklarının ve planlarının tamam olduğunu belirten Kasapoğlu, polikliniklerde gereksiz yığılmaları önlemek için vatandaşlara ”nezle ile gribin” ayrımını anlatacaklarını vurguladı.

Nezlenin hafif semptomlarla atlatılabilen bir üst solunum yolu enfeksiyonu olduğunu ifade eden Kasapoğlu, şu bilgileri verdi:

”Grip 1-7 gün arasında semptom verir. Gripte kişilerde iş gücü kaybı gerçekleşir ve kişiler özellikle ateş, kas, eklem ağrısından şikayet ederler. Nezle hafif semptomlarla seyreder ve nezleli insanlar işlerine de devam ederler.”

Kasapoğlu, grip tedavisinin mevsimsel gripte ve domuz gribinde antiviral ilaçlarla yapıldığını belirterek, mevsimsel grip için bugünlerde grip aşısı yapılmasını önerdi.

Domuz gribine karşı kişisel tedbir alın

Sağlık Bakanlığı domuz gribi aşısının Türkiye’ye getirileceğini ve öncelikle risk grubundakilerin aşılanacağını açıkladı. Ancak aşı olsa da olmasa da hastalıktan korunmada genel tedbirler büyük önem taşıyor.

Memorial Hastanesi Klinik Laboratuvarlar Koordinatörü Doç. Dr. Kenan Keskin, “Domuz gribinin Türkiye’deki seyri” ve “Domuz gribine karşı alınması gereken önlemler” hakkında şunları söyledi:

Ülkemizde şu ana kadar 274 kişiye domuz gribi tanısı konulmuş ve bu vakalar Sağlık Bakanlığı’nın kayıtlarında yer almıştır. Bu hastaların önemli bir kısmı yurtdışında hastalık etkenini aldıktan sonra çeşitli nedenlerle ülkemize gelmiş ve tanı konulmuş hastalardır.

78 hastada ise yurtdışı öyküsü olmayıp hastalık etkenini Türkiye’de almışlardır. Yani bunlar yerli vakaları oluşturmaktadır.
Hastaların durumlarına göre tedavi ihtiyaçları belirlenmekte ve uygulanmaktadır. Hangi hastaya ne tedavi yapılması gerektiğine konunun uzmanı hekimler karar vermektedirler. Tedavide, virüse karşı etkili 1-2 ilaç kullanılmaktadır.

SU VE SABUNA DOKUNUN
Domuz gribinden korunmanın en etkin ve güvenli yolu kuşkusuz bu hastalığın aşısını yaptırmaktır. Ama henüz aşı ülkemizde bulunmadığından diğer koruyucu tedbirler daha büyük önem taşıyor. Bundan başka tek risk, domuz gribi bulaşma riski olmayıp pek çok enfeksiyon hastalığı da benzer yollarla bulaşmaktadır. Bu yüzden domuz gribi aşısı yaptırmış olsak da genel korunma tedbirlerinden vazgeçmemiz söz konusu değildir. Alınacak genel tedbirlerin en önemlileri şunlardır:

Ellerinizi, özellikle öksürdükten veya hapşırdıktan sonra su ve sabun ile sık sık yıkayın.

Öksürürken veya hapşırırken ağzınızı kağıt mendil ile kapatın. Kullandığınız mendili çöpe atın.

Öksürdükten veya hapşırdıktan ya da hasta olma ihtimali olan birisi ile el sıkıştıktan sonra, elinizi yıkayıncaya kadar; gözünüze, burnunuza veya ağzınıza sürmeyin. Virüs bu yolla bulaşabilmektedir.

Eğer kağıt mendiliniz yoksa veya çıkarıp kullanmaya fırsat bulamadıysanız, öksürürken veya hapşırırken ağzınızı elinizle kapatın ve hemen ellerinizi su ve sabunla iyice yıkayın.

Hasta kişilere yakın temastan sakının. Temas zorunlu ise maske ve eldiven kullanın, temas sonrası hemen ellerinizi su ve sabun ile yıkayın.

Grip belirtileri olursa hemen doktora veya hastaneye başvurun.

Eğer hasta iseniz evde kalın ve diğer kişilerle temasınızı sınırlandırın.

Ellerin su ve sabun ile yıkanması mikroplardan korunmanın en etkili, en ucuz ve en kolay yoludur. Ancak etkili olabilmesi için en az yarım dakika süreyle ve parmak araları da dahil olmak üzere her yerin iyice yıkanması gerekmektedir. Su ve sabun yerine alkol bazlı el dezenfektanları da kullanılabilir.

DOMUZ GRİBİNE KARŞI SEYAHAT ÖNERİLERİ
Seyahat planınızı yeniden gözden geçirin, hastalığın yaygın olarak görüldüğü bir ülkeye seyahat edecekseniz, seyahatinizi aşı yaptırana kadar erteleyiniz.

Seyahatinizi ertelemeniz söz konusu değilse, o zaman yukarıda belirtilen tedbirlere azami dikkat ve özeni gösterin.

Buna ek olarak yanınızda maske, eldiven, alkol bazlı el dezenfektanı ve kağıt mendil bulundurun.

Sağlık sigortanızın geçerlilik süresini ve gideceğiniz ülkede geçeli olup olmadığını kontrol edin.

Gittiğiniz ülkede bu konuda yapılan uyarıları takip edin ve yapılacak tavsiyelere uyun.

AŞI TÜRKİYE’DE
Dünyamızı tehdit etmeye devam eden, domuz gribine karşı artık koruyucu bir aşı geliştirilmiş bulunuyor. Ancak aşı henüz ülkemizde kullanıma sunulmuş değildir. Son günlerde dünya basınında bu yeni aşının yan etkileri ve güvenilirliği konusunda soru işaretleri olduğuna dair bazı spekülatif haberler yer almaktadır. Bununla ilgili olarak Dünya sağlık Örgütü tarafından bir açıklama yapılmış bulunuyor.

Bu açıklamaya göre; dünyada grip aşılarının yaklaşık 60 yıldır kullanıldığı belirtilmektedir Daha önceleri, bir aşının ruhsatlandırılması ve kullanıma sunulabilmesi için geçen sürenin tedricen daha uzun olduğu, buna karşılık günümüzde bilim ve teknolojideki ilerlemeler sayesinde bu aşamaların daha hızlı gerçekleştirildiği ifade edilmektedir.

Bilim ve teknolojideki bu gelişmelerin sonucunda yeni bir aşı geliştirilmesi, yeni geliştirilen aşının etkinlik ve güvenilirlik testlerinin tamamlanması ve kullanıma arz edilmesinin günümüzde daha kısa sürede başarılabildiği belirtilmiştir. Ayrıca domuz gribi aşısının tamamen yeni bir aşı olmadığı, sadece grip virüsünün farklı türleri ile hazırlanan bir aşı olduğu, bu yüzden sezonal grip aşıların hazırlanması ile ilgili bilgi ve tecrübelerden büyük ölçüde yararlanıldığı belirtilmektedir.

Dünya Sağlık Örgütü’nün açıklamasında; domuz gribi aşısının ruhsatlandırılması aşamasında etkinlik ve güvenilirliğin kanıtlanması için ihtiyaç duyulan tüm testlerin üretici firmalar tarafından, eksiksiz biçimde yapıldığı ve sonuçların belgelendiği bunların hiçbirinde bir esneklik gösterilmediği, ancak bu sonuçlar Dünya Sağlık Örgütü’ne sunulduktan sonra aşı için ruhsat verildiği bildirilmiştir.

Şimdiye kadar kullanılan grip aşılarının bazı hafif yan etkilerinin yanında çok ender görülen ve kişisel faktörlere bağlı gelişen bazı ağır yan etkilerin olabildiği, bunların domuz gribi aşılarının kullanımı sırasında da görülebileceği ifade edilmektedir. Meydana gelecek yan etkilerin sıklığı ve ciddiyeti ile ilgili kesin bilgiler ancak aşının yaygın olarak kullanılması sonucunda ortaya çıkacaktır.

Şuradan alıntıdır